Zalamanie gospodarki
O przyczynach periodycznego występowania załamań gospodarki kapitalistycznej pisaliśmy już poprzednio. Warto jednak wskazać, że na ogół im wyższy był stopień rozwoju gospodarczego świata, tym bardziej nasilała się niszcząca siła kryzysów. Załamania, występujące początkowo bądź w jednym kraju, bądź w jednym dziale produkcji, przenosiły się w sposób żywiołowy na inne gałęzie i do innych państw. Gospodarka kapitalistyczna w epoce imperializmu stanowiła bowiem w coraz większym stopniu system światowy, kształtujący się mimo politycznych granic. Mechanizm żywiołowego przenoszenia się kryzysu opierał się na bardzo rozbudowanym systemie wzajemnych powiązań gospodarczych. Z pewnym uproszczeniem można stwierdzić, że spadek produkcji w jednej dziedzinie powodował ograniczenie w niej zatrudnienia, a następnie spadek zamówień w innych fabrykach, zmniejszenie zapotrzebowania na surowce, usługi transportowe itd. Z kolei i w tych działach konieczne było ograniczenie produkcji i zakupów. Stopniowo rósł więc zasięg oddziaływania kryzysu w sferze produkcji. Rzutowało to bezpośrednio na szeroko pojętą sferę wymiany wewnętrznej, na handel zagraniczny oraz powiązania kapitałowe z zagranicą. Kraj, borykający się z trudnościami, bronił własnej produkcji, utrudniając import z innych państw. Naruszało to równowagę gospodarczą w krajach eksportujących. Eksporterzy, zaniepokojeni recesją, dążyli do wycofania kapitałów i lokat z krajów dotkniętych przez kryzys.
Adwokat Szczecin Kredyt Gotówkowy PKO BP